ATEX reiniging: van zonering tot certificering, en waarom ACD ook zonder ATEX-zone relevant is

ATEX reiniging uitgelegd, van zonering tot certificering

ATEX is een Europese richtlijn die sinds 2003 bepaalt welke apparatuur mag worden gebruikt in omgevingen waar brandbaar stof of brandbaar gas aanwezig kan zijn. In de praktijk zijn er veel vragen rondom de toepassing. Welke zone heeft mijn bedrijf, welk filter past bij welk stoftype, en wat als er wel brandbaar stof vrijkomt maar mijn bedrijf officieel niet in een ATEX-zone valt? Dat laatste punt is belangrijker dan veel bedrijven zich realiseren, want brandbaar stof kan ook risico opleveren zonder dat een zone is vastgesteld.

HD van Dijk werkt al decennia met Coynco, een Italiaanse fabrikant met meer dan 40 jaar ervaring in het ontwerpen en produceren van industriële stofzuigers voor explosiegevoelige omgevingen. Samen bieden we het breedste ATEX-assortiment van Nederland, inclusief ACD-modellen voor situaties zonder formele zonering, perslucht-aangedreven stofzuigers voor omgevingen zonder stroom, mobiele bronafzuiging, en sinds kort een ATEX-gecertificeerde schrobmachine. Op deze pagina leggen we uit hoe je per situatie de juiste keuze maakt, met de onderbouwing die je richting je veiligheidsdienst of certificeringsinstantie nodig hebt.

ATEX geldt sinds 2003 voor elke werkomgeving met brandbare stoffen of gassen in de EU.

Ook zonder officiële ATEX-classificatie kan brandbaar stof tot ontbranding leiden, ACD is daar het antwoord op.

Coynco bouwt al ruim 40 jaar stofzuigers voor explosiegevoelige omgevingen.

HD van Dijk levert het breedste ATEX-assortiment van Nederland, inclusief zone 20, 21, 22, 1 en 2.

Op deze pagina vind je per situatie de juiste oplossing, met vooraf onderbouwde keuze voor je veiligheidsdossier.

ATEX in begrijpelijke taal, de wet, het risico, en wat het betekent voor jouw reiniging

ATEX is een samentrekking van "Atmosphère Explosible" en staat voor de Europese richtlijn die sinds 2003 van kracht is in alle lidstaten. De wetgeving werkt via twee principes. Werkgevers zijn verantwoordelijk voor het classificeren van hun werkomgeving in zones, en fabrikanten zijn verantwoordelijk voor het leveren van apparatuur die aantoonbaar geschikt is voor die zones. Overtreding kan leiden tot stillegging, aansprakelijkheid bij incidenten, en verlies van verzekeringsdekking.

Het risico dat ATEX afdekt is concreet. Een stofexplosie ontstaat wanneer drie elementen samenkomen, lucht, brandbaar stof of gas, en een ontstekingsbron. De eerste twee zijn in veel productieomgevingen vrijwel permanent aanwezig. Een ATEX-gecertificeerde stofzuiger elimineert de derde, de ontstekingsbron, door een ontwerp dat geen vonk, geen hittepunt en geen opgebouwde statische elektriciteit kan veroorzaken. Juist tijdens reiniging ontstaan veel van deze ontstekingsbronnen, door wrijving, elektrostatische lading in slangen, of warmteontwikkeling in motoren. Een gecertificeerde machine neemt dat risico weg.

  • ATEX is sinds 1 juli 2003 verplicht in de hele Europese Unie, op basis van richtlijnen 94/9/EC en 99/92/EC.

  • Voor een explosie zijn drie elementen nodig, lucht, brandbaar stof of gas, en een ontstekingsbron.

  • Een ATEX-gecertificeerde stofzuiger elimineert de ontstekingsbron, door vonkvrij ontwerp en antistatische afvoer van lading.

  • Overtreding van ATEX kan leiden tot stillegging door ISZW en aansprakelijkheid bij incidenten.

  • Reiniging is een veelvoorkomende oorzaak van ontsteking, door wrijving, statische elektriciteit en motorwarmte.

ATEX in begrijpelijke taal, de wet, het risico, en wat het betekent voor jouw reiniging

Welke ATEX-zone hebt u, en welke stofzuiger hoort daarbij

ATEX-zonering is een concrete classificatie die bepaalt welke apparatuur in welke ruimte is toegestaan. De zone wordt vastgesteld door de werkgever, vaak in overleg met een gecertificeerd adviesbureau, en hangt af van hoe vaak en hoe lang brandbaar stof of gas aanwezig kan zijn. Bij stof gelden zone 20, 21 en 22, bij gas zone 0, 1 en 2. Zone 22 is de meest voorkomende classificatie in voedingsmiddelen- en houtbedrijven, waar brandbaar stof af en toe vrijkomt maar niet continu aanwezig is. Zone 21 geldt voor ruimtes waar stof regelmatig aanwezig is tijdens normaal bedrijf, zoals bij menginstallaties, zeefmachines of transportpunten. Zone 20 komt vrijwel altijd alleen binnen gesloten apparatuur voor, zoals in silo's, cyclonen of zeefkasten.

Bij elke zone hoort een machinecategorie. Een zone 22-stofzuiger mag worden ingezet in zone 22, maar niet in zone 21. Een zone 21-stofzuiger mag wel worden ingezet in zone 22 en zone 21, maar niet in zone 20. Een zone 20-machine is toegestaan in alle drie de zones. Dit opwaartse compatibiliteitsprincipe voorkomt dat je per ruimte een andere machine moet aanschaffen, en betekent dat het bij twijfel soms logisch is om een machine met hogere zonegoedkeuring te kiezen. De tabel hieronder geeft de volledige indeling weer, inclusief de bijbehorende Coynco-modellen die HD van Dijk voor elke zone levert.

Tabel, ATEX-zones, categorieën en bijbehorende oplossingen

Zone

Wanneer van toepassing

Categorie machine

Coynco-modellen

Zone 0 (gas)

Continu of langdurig aanwezig

1G

Op aanvraag leverbaar

Zone 1 (gas)

Af en toe aanwezig tijdens normaal bedrijf

2G

Op aanvraag leverbaar

Zone 2 (gas)

Zelden en kortstondig aanwezig

3G

Op aanvraag leverbaar

Zone 20 (stof)

Continu of langdurig aanwezig, meestal in apparatuur

1D

SPN, PN, PN D11 (perslucht) en geselecteerde elektrische modellen

Zone 21 (stof)

Regelmatig aanwezig tijdens normaal bedrijf

2D

WT 754, TDC 40B, HDC B155, HDC 355/511/822 ATEX

Zone 22 (stof)

Zelden en kortstondig aanwezig

3D

BSL 100/120/150, WT 751/753, TDC 22B/30B

  • Zone 22 is de meest voorkomende classificatie in voedingsmiddelen, hout en bakkerijen.

  • Zone 21 komt vooral voor bij menginstallaties, zeefmachines en transportpunten.

  • Zone 20 geldt vrijwel alleen binnen gesloten apparatuur, zoals silo's en cyclonen.

  • Opwaartse compatibiliteit, een zone 21-machine werkt ook in zone 22, maar niet andersom.

  • De kleinste ATEX zone 22-stofzuiger in Nederland is de Coynco BSL 100 Basic, onderdeel van ons assortiment.

Wat is ATEX en waarom bestaat het?

Wat is ATEX en waarom is het wettelijk verplicht

ATEX staat voor "Atmosphère Explosible" en is de Europese richtlijn die regelt welke apparatuur mag worden ingezet in omgevingen met explosiegevaar. De richtlijn kent twee kanten, één voor werkgevers die hun werkomgeving moeten classificeren, en één voor fabrikanten die hun apparatuur moeten certificeren. Overtreding kan leiden tot aansprakelijkheid bij incidenten en tot stillegging door de ISZW.

Stofexplosies gebeuren vaker dan bedrijven denken, en zijn bijna altijd voorkombaar

Een stofexplosie ontstaat wanneer drie elementen samenkomen, lucht, brandbaar stof, en een ontstekingsbron. In productieomgevingen zijn de eerste twee vaak al aanwezig. Een ATEX-gecertificeerde stofzuiger elimineert de derde, de ontstekingsbron, door een ontwerp dat geen vonk, geen hittepunt en geen statische elektriciteit kan veroorzaken. Daarmee wordt het risico op ontbranding tijdens reiniging praktisch uitgesloten.

ATEX in begrijpelijke taal, de wet, het risico, en wat het betekent voor jouw reiniging

ATEX is een samentrekking van "Atmosphère Explosible" en staat voor de Europese wetgeving die explosies in werkomgevingen moet voorkomen. De richtlijn werkt via twee principes. Werkgevers moeten hun omgeving classificeren in zones, en fabrikanten moeten apparatuur leveren die voor die zones gecertificeerd is. Bij reiniging is dat extra belangrijk, omdat veel ontstekingsbronnen juist ontstaan tijdens stofzuigen of schrobben, door wrijving, statische elektriciteit, of hete motoronderdelen.

Presentatie van de Dulevo Dzero2

Bekijk de elektrische straatveegmachine van Dulevo, de Dzero2

Presentatie van de Plantmaster hogedrukreiniger

Bekijk hoe elektrisch verwarmde hogedrukreinigers, emissievrije straatveegmachines en schrobmachines met ozonsysteem er in het echt uitzien. Niet in een studio, maar op een werkplek.

We ondersteunen u bij elke stap van het traject.

01

Situatie in kaart

We beginnen met uw huidige situatie: welke machines gebruikt u, hoeveel uur per week, welke energiebron en wat zijn de huidige kosten.

02

Berekening op maat

Op basis van uw situatie maken we een berekening van de terugverdientijd, CO₂-reductie en energiebesparing. Geen algemene aannames, maar uw eigen cijfers.

03

Demonstratie of test

Voor straatveegmachines en hogedrukreinigers kunt u de machine in uw eigen situatie ervaren, zodat u ziet dat de belofte in de praktijk klopt.

04

Advies en offerte

U ontvangt een eerlijk advies, ook als een alternatief beter past. Daarna een offerte met alle kosten en besparingen naast elkaar.

05

Levering en begeleiding

HD van Dijk begeleidt de ingebruikname en zorgt dat uw mensen weten hoe ze het meeste uit de machine halen.

Referenties

Veelgestelde vragen.

Is elektrisch altijd duurzamer dan diesel of gas?

Niet per definitie. Bij hogedrukreiniging is elektrisch verwarmen vrijwel altijd duurzamer dan aardgas of diesel, met terugverdientijden van 1 tot 2 respectievelijk 3 tot 5 jaar. Bij straatvegen ligt het genuanceerder: een elektrische veegmachine is emissievrij ter plaatse, maar als hij per uur minder vierkante meter veegt dan een mechanische dieselmachine, kan de CO2-uitstoot per geveegde kilometer hoger uitkomen. We rekenen dit per situatie door. Meer daarover lees je in onze blog over CO2-uitstoot per geveegde kilometer.

Hoe lang gaat een accu van een elektrische straatveegmachine een werkdag mee?

Bij de Dulevo Dzero2 is de actieradius in de praktijk voldoende voor een reguliere gemeentelijke route. We laten je tijdens een testfase het werkelijke accuverbruik ervaren, zodat je weet waar je aan toe bent voordat je beslist. Specifieke uren en kilometers zijn afhankelijk van route, hellingen, gebruik van voorborstels en temperatuur.

Wat is HVO100 en wat levert het op bij een veegmachine?

HVO100 is een hernieuwbare diesel gemaakt uit plantaardige resten, met tot 90 procent lagere CO2-uitstoot dan fossiele diesel. Mechanische Dulevo-veegmachines kunnen zonder aanpassingen op HVO100 rijden. Gecombineerd met de 2 tot 3 keer hogere veegsnelheid levert dat een significante CO2-reductie per geleverde prestatie op.

Verdient een elektrisch verwarmde hogedrukreiniger zich altijd terug?

In de meeste gevallen wel — zeker tegenover aardgas en bij voldoende gebruiksuren tegenover diesel. Maar niet altijd. Bij zeer lage gebruiksintensiteit of ongunstige energiecontracten kan de terugverdientijd langer worden. We maken de berekening vooraf met jou, op basis van jouw werkelijke verbruik en tarieven. Als het niet uit kan, zeggen we dat ook.

Moet ik mijn stroomaansluiting verzwaren voor een elektrisch verwarmde hogedrukreiniger?

Niet per se. Bij MAC Plantmaster Electric kan de software zo geprogrammeerd worden dat de machine zich aanpast aan piekmomenten in jouw stroomverbruik of pas na activering van een knop opschaalt. Dat betekent dat je vaak binnen je bestaande aansluiting kunt werken. We nemen dit mee in de berekening vooraf.

Kan ik een proef doen voordat ik beslis?

Ja. Voor elektrisch verwarmde hogedrukreinigers, elektrische straatveegmachines en mechanische veegmachines is een praktijkdemo standaard onderdeel van het adviestraject. We vegen, spuiten of schrobben in jouw omgeving met jouw vuil voordat je tekent.

Gerrit Jan Hiddink

Gerrit Jan Hiddink

Algemeen directeur

Stel uw vraag aan een specialist.

We hopen dat we u ook als klant mogen verwelkomen. Mocht u vragen hebben, dan kunt u ons tijdens kantooruren bereiken of laat uw gegevens achter, dan bellen wij u.

Keuzehulp